Tóm tắt:

Duy Ma Cật kinh là bản kinh của Phật giáo Đại thừa lưu truyền ở các nước Đông Á và Việt Nam. Từ bản dịch sớm nhất do Chi Khiêm thực hiện vào khoảng năm 222 – 253, bản thứ hai do Cưu Ma La Thập dịch vào quãng năm 401 đến 413, cuối cùng là bản do Huyền Trang dịch vào quãng năm 567 – 664. Đến nay, bản dịch kinh này đã có gần 2000 năm lịch sử, với 11 bản chú sớ của các nhà nghĩa học qua các triều đại, ảnh hưởng sâu rộng đến nếp sinh hoạt thiền môn, đến văn học, đến hình tượng cũng như vai trò của người cư sỹ, văn nhân và tầng lớp thượng lưu trí thức. Trong các văn bản đó, bản dịch của Cưu Ma La Thập được đánh giá cao và tính ứng dụng thực tiễn đến các nước Phật giáo Bắc truyền trong đó có Việt Nam. Thời Lê, văn bản này được san khắc nhiều lần và bản in được lưu truyền trong các tự viện. Đến nay, mộc bản Duy Ma Cật kinh còn lại không nhiều, duy nhất còn trong kho mộc bản Viện Nghiên cứu Hán Nôm với khoảng 15 ván hai mặt, với 60 trang. Bài viết là bước đầu khảo sát mộc bản Duy Ma Cật tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, đặt trong đối sánh cùng văn bản bản in và lịch sử của bản kinh.